Waterontharders hoe werkt het, wat voor typen zijn er te koop?

waterontharder duo model
Duo model waterontharder, met een onthardingscilinder en los zoutvat.

Een waterontharder is een apparaat die kalk en magnesium uit het leidingwater verwijderd. Het maakt hard water zacht en hierdoor heb je onder andere geen last meer van kalkaanslag.

Een waterontharder is een vrij simpel apparaat en bestaat uit drie belangrijke onderdelen:

Waterontharders zijn te koop met een los zoutvat en worden vaak een duo-model genoemd. Wanneer de waterontharder in het zicht staat wordt meestal gekozen voor een compact model uitvoering, daarbij bestaat de waterontharder uit één geheel. In één kunststof behuizing zit de ionenwisselaar, de besturingseenheid en het zoutvat, dat staat wel zo netjes. Beide uitvoeringen zijn technisch aan elkaar gelijk en werken dus evengoed.

Hoe werkt een waterontharder?

Simpel uitgelegd wordt in een waterontharder het harde leidingwater door een cilinder geleid waarin zich zeer kleine kunsthars korrels bevinden. Deze cilinder vormt het hart van de waterontharder en wordt ionenwisselaar of onthardingscilinder genoemd. De kalk en magnesium in het harde leidingwater blijft aan de kunsthars korrels kleven en zo wordt alle kalk en magnesium uit het water gehaald.

Op een gegeven moment is de onthardingscilinder verzadigd met kalk en magnesium en moet deze "schoongespoeld" worden. Dat is wat regenereren wordt genoemd en geheel automatisch plaatsvindt. Tijdens dit proces wordt automatisch een bypass klep geactiveerd waardoor je toch water kan blijven gebruiken, alleen is dat water dan even niet onthard.

Tijdens het regenereren wordt water waarin onthardingszout opgelost is door de onthardingscilinder gespoeld. Deze neemt de kalk en magnesium op en wordt via het riool weggespoeld. Achteraf wordt de onthardingscilinder nog een keer doorgespoeld met schoon leidingwater waardoor al het zout is verwijderd. Het water na het regenereren smaakt dus niet zout, als dat zo is dan is het apparaat defect.

compact model waterontharder
Waterontharder in een "compact model" uitvoering (fegon aquastar)

Voordelen van een waterontharder

Wanneer je een waterontharder gebruikt heb je geen last meer van kalkaanslag in douche of bad. Ook geen kalkaanslag in de gootsteen of strepen meer na het ramen zemen. Veel geld kan bespaard worden doordat je veel minder zeep hoeft te gebruiken in bijvoorbeeld de wasmachine of in de douche. Ook wasverzachter kan je achterwege laten. Maar het grootste financiële voordeel van een waterontharder is aan ons oog onttrokken. Dit gebeurt tijdens het verwarmen van water.

Tijdens het verwarmen van water vormt zich op het verwarmingselement een kalklaag vergelijkbaar met het ketelsteen in de fluitketel of kalkaanslag in een waterkoker. Die kalklaag vormt echter een sterke isolator voor de warmte. Daardoor verbruikt de cv-ketel, boiler of waterkoker veel meer energie dan strikt noodzakelijk. Dit onnodig energieverbruik loopt per jaar flink in de papieren.

Wanneer je een waterontharder gaat gebruiken zal deze kalk langzaam verdwijnen. En daardoor zal het verwarmen efficiënter gebeuren. De besparing die je hiermee bereikt is vele tientallen euro's per jaar.

Ook hoef je nooit meer je Senseo of Nespresso apparaat te ontkalken. Om maar te zwijgen over het vroegtijdig defect raken van mengkranen of apparaten door verkalking zoals bij een boiler, wasmachine of espresso apparaat.

Nadelen van een waterontharder

Een waterontharder heeft natuurlijk ook nadelen. Hij neemt plaats in beslag, hij kost flink wat geld, je zal hem om de paar jaar moeten laten onderhouden en per jaar zal je ook een aantal tientjes aan onthardingszout kwijt raken. Dat onthardingszout, wat meestal in zakken van 25 kg geleverd wordt is een flinke "sta in de weg".

Terugverdientijd

De kosten van de waterontharder zullen wel redelijk terugverdiend worden door besparing van zeep van de wasmachine, wasverzachter maar vooral door besparing op gas en elektriciteit voor het verwarmen van water. Of je het helemaal terugverdient is de vraag, maar dat kleine deel wat het mogelijk nog kost krijg je terug in de vorm van een stuk luxe doordat kalkaanslag definitief verbannen is.

Verschillende type waterontharders

Als je een waterontharder gaat aanschaffen moet je eerst een keuze maken of je een compact model of een duo-model kiest. Die keuze zal vooral bepaald worden of de waterontharder "in het zicht staat", want dan zal je meestal voor een mooi compact model kiezen.

De meest verkochte waterontharders zijn zogenaamde simplex waterontharders die werken op 230 Volt of op batterijen. Geef je de voorkeur aan een waterontharder die op waterdruk werkt dan is een duplex model sterk aan te bevelen.

Een simplex waterontharder die met waterdruk werkt heeft namelijk het nadeel dat om de paar dagen hij, juist als je water gebruikt, tijdens het regenereren, tijdelijk hard water levert. Tijdens het douchen is dit niet heel erg, maar als de vaatwasser of wasmachine dan hard water krijgt zijn de gevolgen direct merkbaar. Lees meer over dit nadeel in dit artikel.

Regenereren

We schreven al eerder dat om de zoveel dagen de waterontharder geregenereerd moet worden. Wanneer dat plaats moet vinden kan bepaald worden door tijd, of volume van het ontharde water. Wij raden regenereren op basis van tijd sterk af voor particulier gebruik. Bij veel van de allergoedkoopste modellen waterontharders werkt dit regenereren op basis van tijd. Geef liever een paar euro's meer uit waardoor hij werkt op basis van volume van het ontharde water.

Regeneratie intervaltijd

Veruit het belangrijkste criterium waarop je een waterontharder zal moeten selecteren is de regeneratie intervaltijd. Dat is het aantal dagen dat het toestel water kan ontharden tussen twee regeneratiemomenten. Dat aantal dagen moet niet te kort maar zeker ook niet te lang zijn. Wij hebben een voorkeur voor zo'n zes dagen, hier lees je waarom. Die regeneratie intervaltijd wordt bepaald door de combinatie van de capaciteit van de waterontharder, de hardheid van het leidingwater en je waterverbruik per dag. Die berekening is best lastig. We hebben het je gemakkelijk gemaakt, als jij een paar simpele vragen beantwoord in onze kieswijzer waterontharders dan rekenen wij het voor je uit en krijg je alle mogelijk geschikte modellen te zien.

Dit regenereren met zout kan vrijwel oneindig gebeuren. De "filter" slijt niet en de geschatte levensduur is zo'n 20 jaar. Het enige wat je zelf moet doen is eens in de zoveel tijd de zoutvoorraad aan te vullen. Dit zout kost iets meer dan tien euro per 25 kg. En met een kilogram zout kan je ongeveer 2000 liter water ontharden. Hoewel de waterontharder gewoon zout gebruikt wordt geen keukenzout gebruikt maar een stuk goedkoper onthardingszout of regeneratiezout wat in tabletten, kussentjes of blokken te koop is.

Doorstroomsnelheid

In de meeste gevallen speelt de maximale doorstroomsnelheid van de waterontharder geen rol, op een paar zeer kleine modellen na. Wanneer je echter een regendouche, stortdouche of watervaldouche hebt of een groot bad heel snel wil laten vollopen dan is dit ineens het belangrijkste criterium geworden waarop je een waterontharder zal selecteren. In onze kieswijzer kan je via de knop "toon opties" de minimale doorstroomsnelheid opgeven waardoor alleen maar toestellen worden getoond die deze doorstroomsnelheid ondersteunen.

Installatie

Een waterontharder installatie is een relatief simpel klusje. Professionals zijn binnen twee uur klaar. De waterontharder wordt meestal in of vlak bij de meterkast of meterput geplaatst. Maar een plekje in de bijkeuken of garage is ook geen probleem zolang het maar daar niet vriest. Je hebt wel een afvoer nodig naar het riool en een elektriciteitsaansluiting (tenzij je een model kiest die op waterdruk werkt of op batterijen). Als je handig bent kan je hem ook zelf plaatsen.

Fabrikanten en modellen

Waterontharders worden aangeboden door fabrikanten en leveranciers die verschillende modellen aanbieden die voornamelijk zich onderscheiden in de inhoud van de ionenwisselaar (onthardingscilinder). Hoe groot de ionenwisselaar in jouw situatie moet zijn is voornamelijk afhankelijk van de hardheid van het water en het aantal personen.

Verder lezen

Lees een wat uitgebreider introductie artikel over waterontharders.


Foutje, aanvulling of vraag? Gebruik het reactie formulier.

laatste toevoegingen

wij gebruiken cookies
dat accepteer ik
meer informatie